Сёння дарагія рэстараны спаборнічаюць у прыгатаванні як мага больш вытанчаных страў, каб прыцягнуць наведвальніка. Гэтая тэндэнцыя не абыходзіць і наш горад. Дзесьці гродзенцам прапаноўваюць сапраўдную дзічыну, дзесьці блюды беларускай, італьянскай, яўрэйскай і нават англійскай кухняў. У гэтым сэнсе цікава зазірнуць на кухную гродзенцаў паўтара стагоддзя таму і пабачыць, што любілі нашыя продкі з’есці тады.
У лістападзе 1939 г. у лагеры НКУС пад Казельскам у Калужскай вобласці вырашаліся лёсы тысяч польскіх салдат і афіцэраў. На адным з допытаў камісар спытаў у палоннага польскага генерала: “А ці не сваяк вы таму Вілкавіцкаму, які ў час Цусімскай бітвы адмовіўся капітуляваць перад японцамі?”. “Гэта быў я”, – сказаў стары генерал. Так, патрапіўшы на старонкі рамана “Цусіма” расійскага пісьменніка Аляксея Новікава-Прыбоя, выпускнік гродзенскай гімназіі змог пазбегнуць смяротнага прысуду.
1874 год стаўся пачаткам новай старонкі ў жыцці Жыгімонта Урублеўскага. Ён накіроўваецца ў Страсбург, ва універсітэт, і становіцца адным з першых вучняў А.Кундта. У гісторыю сусветнай фізікі імя гэтага чалавека ўвайшло не толькі як бліскучага эксперыментатара, але і як выдатнага настаўніка. Акрамя фундаментальных навуковых вынікаў, якія прынеслі вучонаму сусветную вядомасць, велізарнай заслугай А.Кундта было стварэнне магутнай навуковай школы — першай у свеце школы эксперыментальнай фізікі.
Мала хто з сучасных гродзенцаў дасць адказ на пытанне: а што за жывела такая – вол? Мо нехта ўзгадае ўкраінскі мультфільм, дзе казакі, нагрузіўшы на запрэжаны валамі воз мноства мяшкоў солі, паехалі яе прадаваць. На тым веды пра гэтую цікавую жывёлу бадай што і скончацца. Але, паміж іншым, менавіта вол на працягу доўгіх стагоддзяў быў спадарожнікам і памочнікам беларускага селяніна ў ягонай працы.
Роўна 75 гадоў таму фашыстамі была спалена вялікая вёска Пузавічы. Адна з тысяч беларускіх вёсак, якія былі знішчаны разам з жыхарамі тым гарачым летам. Але менавіта ў Пузавічах здарылася гісторыя, апісаная нашым гродзенскім земляком Янкам Брылём у кароткім апавяданні “Memento Mori”.
У другой палове XIX стагоддзя пачаўся новы этап у развіцці фізікі. Паступова на змену механістычнай карціне Сусвету, гаспадыняй у якой была механіка Айзэка Ньютана, прыходзіць электрамагнітная карціна з прынцыпова новымі ўяўленнямі аб руху, прасторы і часе. Пераход ад класічнай фізікі характарызаваўся не толькі ўзнікненнем новых ідэяў, адкрыццём новых нечаканых фактаў і з’яваў, але і пераўтварэннем яе духу ў цэлым, узнікненнем новага спосабу фізічнага мыслення.
У многіх гродзенскіх сем’ях захаваліся ўспаміны пра сваякоў, якія сто і болей гадоў таму з’ехалі ў Амерыку. Часцей за ўсё тое былі маладзейшыя браты і сёстры нашых прабабуляў і прадзядуляў, якім у перанаселенай беларускай вёсцы ў спадчыну зусім не засталося зямлі і трэба было шукаць нейкі іншы шлях, чым лёс земляроба.
