| Рак-Міхайлоўскі Сымон Аляксандравіч 2(14).04.1885 – 27.11.1938
кіраўнік Цэнтральнай беларускай вайсковай рады, сябра Рады БНР, арганізатар беларускіх пачатковых школ, загадчык беларускімі настаўніцкімі курсамі ў Вільні, заснавальнік Беларускай партыі незалежных сацыялістаў, публіцыст, дырэктар Беларускага дзяржаўнага гістарычнага музея
Нарадзіўся ў в. Максімаўка Вілейскага пав. Віленскай губерні. Скончыў пачатковую школу ў Радашковічах. У 1900-1904 гадах вучыўся ў Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі. У 1904-1909 гадах настаўнічаў у Свянцянскім і Вілейскім паветах. Праследаваўся царскімі ўладамі за рэвалюцыйную прапаганду. У 1912 годзе скончыў педагагічны інстытут у Феадосіі. Настаўнічаў у вышэйшым пачатковым вучылішчы і ў жаночай гімназіі ў г. Карасубаза. Улетку 1914 года быў мабілізаваны ў войска. Да верасня 1917 года служыў пісарам у канцылярыі 24-га транспарту 5-га абознага батальёну на Румынскім фронце. У сакавіку 1917 года ўдзельнічаў у з’ездзе беларускіх нацыянальных арганізацый. Кіраўнік створанай у кастрычніку 1917 года на з’ездзе воінаў-беларусаў Заходняга фронту Цэнтральнай беларускай вайсковай рады. З 1917 года сябра ЦК БСГ. На І-м Усебеларускім з’ездзе ў 1917 годзе ўваходзіў у прэзідыўм, кіраваў пасяджэннямі, выступаў па пытанні арганізацыі беларускіх вайсковых фарміраванняў. У студзені 1918 года разам з А. Цвікевічам і Я. Серадой быў прызначаны беларускім прадстаўніком на савецка-германскіх перамовах у Брэсце. Сябра Рады БНР. Выконваў дыпламатычную місію ўраду БНР у Кіеве. Сябра ЦК БПСД. Падтрымліваў цесныя сувязі з БПС-Р. Займаўся арганізацыяй беларускіх пачатковых школ. У час польскай акупацыі ў 1919-1920 гадах працаваў інструктарам беларускай секцыі школьнага аддзелу Мінскага магістрату, дырэктарам курсаў беларусазнаўства. Сябра Часовага БНК, Беларускай цэнтральнай школьнай рады і БВК. У 1920-1922 гадах працаваў дырэктарам і настаўнікам Барунскай настаўніцкай семінарыі. Адначасова з восені 1920 года выкладаў у Віленскай беларускай семінарыі. З лета 1921 года загадваў беларускімі настаўніцкімі курсамі ў Вільні. Сябра Віленскага БНК, ТБШ, Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны і Беларускага выдавецкага таварыства, заснавальнік Беларускай партыі незалежных сацыялістаў. У лістападзе 1922 года абраны паслом у сейм Польшчы. Наместнік старшыні ЦК БСРГ, арганізатар Цэнтральнага сакратарыяту партыі, кіраўнік яе рэдакцыйнага камітэту. У 1926 годзе ўступіў у КПЗБ. Рэгулярную публіцыстычную творчасць пачаў яшчэ ў 1919 годзе на старонках газет «Беларусь», «Звон», часопісу «Родны край». Рэдагаваў «Бюлетэнь пасольскага клуба БСРГ». Арыштаваны польскімі ўладамі 15 студзеня 1927 года. На «працэсе 56-ці» ў маі 1928 года прыгавораны да 12 год зняволення. У студзені 1929 года апеляцыйны суд паменшыў тэрмін да 6 год зняволення. Датэрмінова вызвалены вясной 1930 года. Увайшоў у склад Беларускага рабоча-сялянскага пасольскага клубу «Змаганне». Удзельнічаў у выбарчай кампаніі 1930 года. У сувязі з пагрозай новага арышту ў кастрычніку 1930 года рашэннем ЦК КПЗБ перапраўлены ў Мінск. Працаваў у сектары навукі Наркамату Асветы БССР. З лютага 1931 года дырэктар Беларускага дзяржаўнага гістарычнага музея. Уваходзіў у ЦВК БССР. 16 жніўня 1933 года арыштаваны органамі АДПУ па справе Беларускага нацыянальнага цэнтру. 9 студзеня 1934 года рашэннем судовай калегіі АДПУ БССР быў прыгавораны да вышэйшай меры пакарання з заменай на 10 год папраўча-працоўных лагераў. Пакаранне адбываў на Салаўках. Асобай тройкай НКУС БССР 14 лістапада 1938 года прыгавораны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны ў Мінску. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.
Жыў у Гродне з ліпеня 1920 па студзень 1921 года. У час польскай эвакуацыі 17 ліпеня 1920 года застаўся разам са Смолічамі ў Гродне, дзе атрымаў ад В. Іваноўскага 5 тысячы польскіх марак на беларускую працу ў горадзе. Паводле ягоных паказанняў на «працэсе 45-ці», з лета 1920 года з’яўляўся сябрам Гродзенскага БНК. Паводле У. Курбскага С. Рак-Міхайлоўскі летам 1920 года ў Гродне ад імя БПС-Р падпісаў дэкларацыю аб прызнанні савецкай улады. Восенню 1920 года цесна супрацоўнічаў з Гродзенскай газетай «Беларускае слова». Аўтар артыкулу «Балаховіч і Беларусь» і інш. Паводле А. Бергман выкладаў арыфметыку ў Гродзенскай беларускай гімназіі, шмат часу аддаваў беларускаму прытулку. 14 лістапада 1920 года ўдзельнічаў у якасці «прадстаўніка прэсы» ў кааператыўным з’ездзе Гродзеншчыны. Восенню 1920 года атрымаў ад Цэнтральнай Касы БНР грошы на беларускую працу ў Гродне. 22 лістапада 1920 года пазычыў на гэта ж ад дэлегацыі БВК у Гродне 15 тыс. марак і г.д. З 26 верасня 1920 года па 31 студзеня 1921 года неаднаразова выязджаў з Гродна ў Варшаву і Вільню. Магчыма, зноў быў у Гродне 1 мая 1924 года, выступаючы на мітынгу ад імя беларускага пасольскага клубу. 24 студзеня 1926 года разам з П. Валошыным выступаў у Гродне на пасольскім вечы БСРГ у кінатэатры «Палац». Паводле справаздачы агента польскай паліцыі ў сваёй прамове С. Рак-Міхайлоўскі падрабязна распавёў пра гісторыю БСРГ. Пасля мітынгу і вырашэння разам з М. Якімовічам і П. Валошыным канфідэнцыяльнага пытання ў 2.32 гадзіны ночы ад’ехаў цягніком у Вільню. 19 жніўня 1926 года разам з П. Валошыным правёў мітынг у в. Алекшыцы Гродзенскага павету.
Паводле А. Бергман летам 1920 года С.Рак-Міхайлоўскі жыў у Гродне на адной кватэры са Смолічамі.
Поўны спіс імёнаў
Апошнія каментарыі:
|
|
sajtawik! A czy chciałbyś, bu o Tobie mówili: ruski, czy białoruski - wszystko kacapy!? Przypuszczam, że NIE. Twoje porównanie Polaków do Rosjan wynika po prostu z marnej wiedzy historycznej i głowy naładowanej sowiecką propagandą. Życzę Ci powodzenia, bo przypuszczam, że na rzeczową dyskusję jeszcze za wcześnie... |
|
|
Prosze Pana (czy terz Panni) ostatniego komentatora zobaczyc rze te slowa pohodza z gazety 1920 roku wydania. TO JEST CYTATA. Prosze czytac texty uwarznej. Ale co sie tyczy moih pogladow na sprawie to jestem z ta cytata zgodny, malo co sie zmienilo. Dla mnie co polak, co moskal. |
|
|
"У Горадні бушавала польская чорная сотня, каторая, карыстаючыся з прыходу немцаў, захацела спалянізаваць гэтае спрадвечнае беларускае места і з гэтай мэтаю натужала ўсе свае сілы". Autorowi tego tekstu proponuje terapię w oddziale zamkniętym, albo od razu operację ucisku na mózg. Większych bzdur chyba nikt nigdy nie napisał. Okazuje się, że tak jak w czasach Orzeszkowej, tak i teraz NIC nie warto robić dla tak zwanych Białorusinów, bo i tak na koniec 'sviadomyja' kopną cię w tyłek. |
Праглядзець усе выказванні (Усяго 8)
|
|