МГА Гісторыка

РЭКАНСТРУКЦЫЯ

Аналітыка
У прэсе
Фотахроніка
Горадня заўтра

ГІСТОРЫЯ

Галерэя
Слаўныя імёны
Бібліятэка

 

Гасцёўня
Статыстыка
Апошнія каментарыі
Альтэрнатыва
Каложа
Савецкая пл.
Савецкая вул.
Стары мост
Транспартная сістэма
Замкі
Новы Свет
Канструктывізм
Парк Жылібера
Гарадніца
Археалогія
Грамадская актыўнасць
Замежны вопыт
Экалогія

Пошук па сайце

Google

Мядзёлка Паўліна Вінцэнтаўна
12(24).09.1893 – 13.02.1974

старшыня Грамады беларускай моладзі, адна з першых выканаўцаў ролі Паўлінкі па п’есе Я. Купалы, арганізатар дзіцячых прытулкаў, беларускіх школ

Літ. псеўд.: Паўлінка

Жонка Т. Грыба. Скончыла прыватную жаночую гімназію ў Вільні ў 1912 годзе і Пецярбургскія вышэйшыя камерцыйныя курсы ў 1914 годзе. Адна з першых выканаўцаў ролі Паўлінкі ў пастаноўцы п’есы Я. Купалы. Сябра Беларускага музычна-драматычнага гуртка ў Вільні. З восені 1916 года сакратар Беларускага камітэту дапамогі ахвярам вайны ў Петраградзе. У 1917 годзе працавала ў аддзеле дапамогі ахвярам вайны пры Кіеўскім Саюзе гарадоў. Займалася арганізацыяй дзіцячых прытулкаў. Удзельнічала ў падрыхтоўцы Беларускага з’езду ў Кіеве. У кастрычніку 1917 года арганізавала беларускую школу ў в. Жорнаўка Ігуменскага павета. З сакавіка 1918 года настаўнічала ў Мінску, у в. Мядзведзічы Слуцкага павету. Удзельнічала ў пастаноўках І-га таварыства беларускай драмы і камедыі. Сябра БПС-Р. Прымала ўдзел у з’ездзе ЦБРВіГ 9-10 чэрвеня 1919 года ў Вільні. З пачатку 1920 года кіраўнік жаночай беларускай школы ў Мінску. У маі 1920 года за ўдзел у антыполскім падполлі была арыштавана польскімі ўладамі і вывезена ў Польшчу. У лютым 1921 года нелегальна выехала ў Літву. Удзельнічала ў сходзе замежнай групы БПС-Р у Коўне 7 ліпеня 1921 года. Брала ўдзел у выданні антыпольскай агітацыйнай літаратуры. З восені 1921 года ў Берліне. Працавала ў выдавецкім аддзеле пры савецкім пасольстве. Дэлегат на беларускай нацыянальна-палітычнай нарадзе ў Празе 26-30 верасня 1921 года. З 1922 года ў Латвіі. Выкладала ў беларускай гімназіі ў Дзвінску. 13 чэрвеня 1924 года была арыштавана латвійскімі ўладамі за “падрыўную дзейнасць”, аднак, пазней апраўдана судом. 19 мая 1925 года ад’ехала з Рыгі ў Мінск. Працавала ў сектары мастацтва Інбелкульта. У 1927-1930 гадах выкладала ў Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1930 годзе была арыштавана і выслана за межы Беларусі. З 1932 года выкладала ў маскоўскай школе. З 1947 года настаўнічала ў Будславе. У 1966 годзе ёй было прысвоена званне Заслужанага дзеяча культуры Беларусі.

Жыла ў Гродне з чэрвеня 1919 года па пачатак студзеня 1920 года. Была прызначана ЦБРВіГ інструктарам беларускіх школ на Гродзенскі павет, па другіх звестках – памочнікам кіраўніка народнай асветы. Выкладала беларускую мову на курсах для афіцэраў былога 1-га Гродзенскага беларускага палка. Намеснік старшыні ІІ-га беларускага настаўніцкага з’езду Гродзеншчыны 6 ліпеня 1919 года, дзе выступіла з дакладам аб “метадзе навучэння ў роднай мове”. Магчыма, удзельнічала ў канферэнцыі БПС-Р, што адбылася адначасова са з’ездам. Як карэктар гродзенскай беларускай газеты “Родны край” атрымала 16 ліпеня 1919 года позву з’явіцца да следчага Ю. Дамбровы ў суд па справе надрукаванага напярэдадні ў газеце антыпольскага артыкулу “Правам ці мячом”. 20 ліпеня 1919 года была арыштавана польскімі ўладамі. У сваёй кнізе “Сцежкамі жыцця” П. Мядзёлка адзначала, што на яе ліст да гродзенскіх сяброў, прынесці ў турму бялізну і вопратку, ніхто не адгукнуўся. Паводле ўспамінаў Я. Антонава ў турме да жанчын, наогул, адносіліся лепей. “Мядзёлка прахаджвалася ў гародзе за домам, - пісаў Я.Антонаў, - атрымлівала абеды з клубу [“Беларуская хатка”], чытала ўволю газеты і кнігі, курыла папяросы, якімі часта і нас надзяляла ў часе нашай праходкі па кругу, кідаючы іх са свайго вакна. Перад ёю мы грэшныя; мы зайздросьцілі яе турэмнаму шчасцью”. 14 кастрычніка 1919 года П. Мядзёлка была абрана старшынём Грамады беларускай моладзі, узначаліла яе драматычную секцыю. Выступала ў якасці рэжысёра, паставіўшы за кароткі час больш за дзесятак п’ес, у тым ліку: “Паўлінку”, “Міхалку”, “Маньку”, “Страхі жыцця”, “Пашыліся ў дурні” і інш.. Восенню 1919 года адказвала за грошы на фінансаванне Грамады і настаўніцкага саюзу, якія атрымлівала ад А. Луцкевіча з Варшавы. «Паночку! – Зварочвалась яна ў сваім лісце да А. Луцкевіча 22 кастрычніка 1919 года. - Як рабіць і што з грашыма? …Справа вось у чым. Да гэтуль я выдавала на ўсё што патрэба па сваёй увазе, выдаткі рабіла і на Грамаду моладзі і Вучыцельскага саюза вучыцелям давала невялічкую падмогу – словам аплачвала ўсе рахункі сама – не дзелячы атрыманых на асобныя арганізацыі. Але, бачыце, ёсць некаторыя тыпы, каторыя з умысла хочуць унясці разлад у нашай працы і ў дабавак за шмат лішняга знаюць праз наіную шчырасць другіх. І вось такія тыпы жадаюць даць ім адчот, бо ўважаюць, што гэтыя грошы прызначаны былі для адной арганізацыі. Дзеля гэтага шчыра Вас прашу выясніць мне, ці я часам не рабіла памылкі… Будце ласкавы напішыце, што вы не прызначалі (даючы мне) на асобныя арганізацыі, а на агульную справу і што адчот я даю толькі таму, ад каго атрымліваю грошы, а не першым-лепшым каторыя цікавіцца». У сваёй кнізе «Сцежкамі жыцця» прысвяціла гродзенскім падзеям асобны раздзел.

У Гродне жыла па адрасе: вул. Палявая, 8.

Поўны спіс імёнаў


Дадаць каментарый
Імя*:
E-mail:
Каментарый*:
тры два пяць пяць - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами)*


* - палі, абавязковыя да запаўнення

Апошнія каментарыі:

Marie

16-05-2008, 17:57

sajtawik! A czy chciałbyś, bu o Tobie mówili: ruski, czy białoruski - wszystko kacapy!? Przypuszczam, że NIE. Twoje porównanie Polaków do Rosjan wynika po prostu z marnej wiedzy historycznej i głowy naładowanej sowiecką propagandą. Życzę Ci powodzenia, bo przypuszczam, że na rzeczową dyskusję jeszcze za wcześnie...

  

sajtawik

13-05-2008, 23:55

Prosze Pana (czy terz Panni) ostatniego komentatora zobaczyc rze te slowa pohodza z gazety 1920 roku wydania. TO JEST CYTATA. Prosze czytac texty uwarznej. Ale co sie tyczy moih pogladow na sprawie to jestem z ta cytata zgodny, malo co sie zmienilo. Dla mnie co polak, co moskal.

  

Marie

12-05-2008, 15:52

"У Горадні бушавала польская чорная сотня, каторая, карыстаючыся з прыходу немцаў, захацела спалянізаваць гэтае спрадвечнае беларускае места і з гэтай мэтаю натужала ўсе свае сілы". Autorowi tego tekstu proponuje terapię w oddziale zamkniętym, albo od razu operację ucisku na mózg. Większych bzdur chyba nikt nigdy nie napisał.
Okazuje się, że tak jak w czasach Orzeszkowej, tak i teraz NIC nie warto robić dla tak zwanych Białorusinów, bo i tak na koniec 'sviadomyja' kopną cię w tyłek.

  
Праглядзець усе выказванні (Усяго 8)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў

Архітэктура Гродна па-беларуску і па-руску Architektura Grodna po-polsku Architecture of Hrodna in English Architektur Garthen in Deutsch

Лірыка...


Старое Гродна


Думаю – Гродна!
Бачу дзедаў парог
І чую тупат
Сваіх дзіцячых ног.

Думаю – Гродна…
Адчуваю павеў маладосці.
Ці не паехаць мне
Ў гэтае старое Гродна
Ў госці?

Зоська Верас

Дасылайце свае вершы пра Гародню


Помнік

Вул. Віленская

Слаўнае імя

Паддубік Уладзімір Сямёнавіч (каля 1899 – ?)
беларускі дзеяч у Гродне на сярэдзіну 1920-х гадоў, сакратар Гродзенскага павятовага камітэту БСРГ

Чытайце ў Бібліятэцы

Кароткая даведка па забудове Завадской вуліцы і гісторыі гродзенскага піўзавода (палаца Сапегаў)
Глядзець


Рэканструкцыя - аднаўленне чаго-небудзь па апісаннях ці рэштках, якія захаваліся
(Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы, 1999)


Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка  KAMUNIKAT.ORG

Save Hrodna !

Моладзевы інтэрнэт-праект 'Твой стыль'

Нашыя дзеткі

Радзіма майго духу

МГА Гісторыка: Робім гісторыю разам !

Rating All.BY

ewropa.blox.pl

Архітэктура Гродна: гісторыя і сучаснасць