Дзекуць-Малей Лукаш (Лука) Мікалаевіч 1.10.1888 – 20.01.1955 адзін з ініцыятараў стварэння Грамады беларускай моладзі, прасвітар беларускіх баптыстаў і прапаведнік, выдавец малітоўніка на беларускай мове, перакладчык рэлігійных тэкстаў Нарадзіўся ў Слоніме, а па іншых звестках – у Слонімскім павеце. Атрымаў настаўніцкую адукацыю. Баптыст, быў слухачом двухгадовых біблейскіх курсаў у Пецярбургу. Сябра БПС-Р. У канцы 1918 года быў прызначаны літоўскім урадам камісарам крэйзу Крынкі–Лунна. Быў арыштаваны польскімі ўладамі 13 лютага 1919 года і ў красавіку 1919 года. Восенню 1919 года скончыў беларускія настаўніцкія курсы ў Вільні. У канцы 1919 года неаднаразова быў у Варшаве і Мінску. З 1921 года – сябра Беларускага таварыства дапамогі ахвярам вайны. З канца 1921 года жыў у Брэсце, дзе прапагандаваў баптызм. Яшчэ з 1920 года супрацоўнічаў з Грэгарам - кіраўніком баптысцкай місіі ў Лодзі. У маі 1922 года менавіта Л. Дзекуць-Малей хрысціў вядомага дзеяча “Зялёнага дубу” У. Ксяневіча-“Грача”. У 1920-1924 гадах пераклаў 17 рэлігійных брашур на беларускую мову, у тым ліку разам з А. Луцкевічам выдаў у 1931 годзе “Новы Запавет” і “Псалмы”. 19 чэрвеня 1941 года быў арыштаваны ў Брэсце органамі НКУС і прыгавораны да смяротнага пакарання. Вызвалены разам з прыходам нямецкіх войскаў. У гады вайны быў прасвітарам беларускіх баптыстаў на акупаванай тэрыторыі Беларусі. У 1942 годзе ў Мінску выдаў малітоўнік на беларускай мове. У 1943 годзе за дапамогу мясцовым яўрэям быў высланы нямецкімі ўладамі ў лагер працы ў Ліпяны каля Шчэціна. Удзельнічаў у ІІ-ім Усебеларускім кангрэсе. У 1944-1945 гадах жыў у Нямеччыне. З 1946 года – у Польшчы. З сакавіка 1947 года па сакавік 1949 года – баптыскі прапаведнік і акруговы прасвітар у Гданьску. Удзельнік Гродзенскага беларускага сялянскага з’езду 15-16 снежня 1918 года, на якім быў абраны ў Гродзенскую павятовую раду і аргкамітэт па скліканню Краёвага беларускага з’езду. Прыязджаў у Гродна з Крынак 30 снежня 1918 года і 16 студзеня 1919 года. Сябра Камітэту нацыянальнага адраджэння Беларусі, клуба «Беларуская хатка». Адзін з ініцыятараў стварэння Грамады беларускай моладзі ў маі 1919 года. Скарбнік арганізацыі і акцёр яе драматычнай секцыі. 26 сакавіка разам з П.Аляксюком удзельнічаў у беларуска-польскіх перамовах у Гродне. З ліпеня 1919 года - старшыня Гродзенскай центральнай беларускай настаўніцкай рады, з чэрвеня 1920 года – Гродзенскай беларускай школьнай рады. Уваходзіў у склад прэзідыўма Цэнтральнай беларускай школьнай рады ў Мінску. Кіраўнік беларускага дзіцячага прытулку. Восенню 1919 года змяніў ад’ехаўшага П.Аляксюка ў складзе Гродзенскай гарадской рады. У сярэдзіне лістапада 1919 года адаслаў у Вільню пратэст ад імя гродзенскіх беларускіх арганізацый супраць літоўскіх замахаў на Гродзеншчыну. 20 лістапада 1919 года А. Луцкевіч перадаў пры сустрэчы Ю. Пілсудскаму сабраныя Л. Дзекуць-Малеям матэрыялы аб перашкодзе з боку польскіх уладаў у адкрыцці беларускіх школак на Гродзеншчыне. 29 лістапада 1919 года атрымаў ад А. Луцкевіча для беларускіх арганізацый Гродзеншчыны 25 тысяч марак. Тады ж, магчыма, хварэў на тыф і быў арыштаваны ў трэці раз. У пачатку 1920 года – сябра Гродзенскага БНК. 19 ліпеня 1920 года, падчас польскай эвакуацыі з Гродна, В. Іваноўскі выдаў яму з Цэнтральнай касы БНР 2 тысячы марак грашовага крэдыту. У канцы ліпеня – жніўні 1920 года Л. Дзекуць-Малей з’яўляўся кіраўніком пададдзелу яслей і прытулкаў пры аддзеле сацзабеспячэння Гродзенскага рэўкому. Паводле У. Шалешкі Л. Дзекуць-Малей узначальваў секту Гродзенскіх баптыстаў і, нават, выпускаў уласны баптысцкі друкаваны орган на беларускай мове. Летам 1921 года зноў арыштаваны і вывезены ў Беластоцкую турму. Праціўнікам Л. Дзекуць-Малея ў Гродне выступаў Я. Антонаў, які абвінавачваў яго ў супрацоўніцтве з польскім школьным інспектарам Р. Вазнякоўскім. “Ад вучыцельскай Рады, - пісаў Я. Антонаў у 1921 годзе, - на чале якой… з дазволу інспектара Вазнякоўскага, пры дапамозе Аляксюка, часова стаяў Дзекуць-Малей, засталася толькі на дзьвярах картонная вывеска…, а ад усіх беларускіх школ – адна школа ў Горадні… Беларускія дзеячы цэнтру (Смоліч і інш.) прэзувелічана ацанілі прасветную (па несвядомасці, зразумела) дзейнасць Дзекуць-Малея і амаль адпушчалі срэдства ў яго распараджэнне. Вучыцелі Гродзеншчыны мне заяўлялі, што на школу ад Дзекуць-Малея нічога не атрымлівалі. У Менску ж сакратар Цэнтральнай беларускай вучыцельскай рады заяўлял мне, што Дзекуць-Малею выдадзена 40 тысяч марак на школу. У апошні час Дзекуць-Малей быў апекуном Гродзенскага дзіцячага прытулку і там аказаўся “вялікі перарасход” у апекаемай ім адзежы…”. Быў жанаты на Серафіме Кішко, загадчыцы Гродзенскай прытулкавай беларускай школы. Меў траіх дзяцей: Серафіму (13.3.1928 г.н.), Альжбету (8.2.1929 г.н.) і Данеля (6.4.1930 г.н.). Летам 1920 года жыў у Гродне па адрасе: вул. Сафійская, 4. Поўны спіс імёнаў Дадаць каментарый Імя*: E-mail: Каментарый*: два чатыры сем пяць - увядзіце гэты код лічбамі (цифрами)* * - палі, абавязковыя да запаўнення Апошнія каментарыі: Marie 16-05-2008, 17:57 sajtawik! A czy chciałbyś, bu o Tobie mówili: ruski, czy białoruski - wszystko kacapy!? Przypuszczam, że NIE. Twoje porównanie Polaków do Rosjan wynika po prostu z marnej wiedzy historycznej i głowy naładowanej sowiecką propagandą. Życzę Ci powodzenia, bo przypuszczam, że na rzeczową dyskusję jeszcze za wcześnie... sajtawik 13-05-2008, 23:55 Prosze Pana (czy terz Panni) ostatniego komentatora zobaczyc rze te slowa pohodza z gazety 1920 roku wydania. TO JEST CYTATA. Prosze czytac texty uwarznej. Ale co sie tyczy moih pogladow na sprawie to jestem z ta cytata zgodny, malo co sie zmienilo. Dla mnie co polak, co moskal. Marie 12-05-2008, 15:52 "У Горадні бушавала польская чорная сотня, каторая, карыстаючыся з прыходу немцаў, захацела спалянізаваць гэтае спрадвечнае беларускае места і з гэтай мэтаю натужала ўсе свае сілы". Autorowi tego tekstu proponuje terapię w oddziale zamkniętym, albo od razu operację ucisku na mózg. Większych bzdur chyba nikt nigdy nie napisał. Okazuje się, że tak jak w czasach Orzeszkowej, tak i teraz NIC nie warto robić dla tak zwanych Białorusinów, bo i tak na koniec 'sviadomyja' kopną cię w tyłek. Праглядзець усе выказванні (Усяго 8)

Галоўная | Аналітыка | Артыкулы ў прэсе | Фотахроніка | Галерэя | Слаўныя імёны | Бібліятэка | Гасцёўня | Апошнія каментарыі | Статыстыка наведванняў