«ЗЬНІЧ» - моладзевая ініцыятыва 1990-х гадоў
7 студзеня 2010 года
Электронныя варыянты чатырох выпускаў краязнаўчага бюлетэня, што выдаваўся гарадзенскай моладдзю дзесяць гадоў таму.
Спроба стварыць моладзевае краязнаўчае аб’яднанне «Дзедзічы» сёння ўжо авеяна імглой пэўнага рамантызму. Даўнавата было, здаецца, у мінулым жыцці. Нават дзіву даешся, што каго-нікаго з «маладых краязнаўцаў», напрыклад Андрэя Новіка, ужо ніколі не пабачыш на вуліцы, не паціснеш яму руку…Што ж, светлая і доўгая памяць такім як ён людзям.
Нягледзячы на тое, што на працы «Дзедзічаў» і выданні «Зьніча» ляжаў адбітак дзіцячай наіўнасці і пэўнага нават гераізму, аднак, перакананы, што тая справа свой адбітак на ўсіх нас мела не малы. Многія аўтары «Зьніча» і сёння працягваюць служыць Бацькаўшчыне і краязнаўчай справе: Андрэй Борка, Андрэй Гецэвіч і Андрэй Ганчар абаранілі кандыдацкія і працуюць у ВНУ горада, нехта працуе ў музеі, нехта займаецца журналістыкай і збіральніцтвам. Матэрыялы, сабраныя пад час экспедыцый 1998 – 2000 гг. ляглі ў аснову многіх навуковых артыкулаў і нават кніг па мовазнаўству, археалогіі, гісторыі.
Ужо тады «маладыя краязнаўцы» ўпорыста не хацелі мірыцца з афіцыёзам, які падкопваўся пад самаахвярную працу такіх краязнаўцаў, як Алесь Госцеў ці радасна грымеў фанфарамі з нагоды юбілея чарговага «ўз’яднання». Галоўны рэдактар «Зьніча» Юзік Бялявіч (творчы псеўданім Янкі Лялевіча) нават падазраваўся дэканатам гістарычнага факультэта ў выданні куды больш рэвалюцыйнай і нонканфармісцкай газеткі «Бунтуйма», хаця гэта зусім не адпавядала рэчаіснасці. Нельга таксама не згадаць пра выдатнае мастацкае афармленне «Зьніча» выкананае таленавіцейшым чалавекам Дашай Яскевіч. Шкада, даўнавата згубілі яе сляды. Ну і без падтрымкі такіх людзей як Аляксандар Мілінкевіч ды Валеры Задаля таксама нічога не атрымалася б. Першаму за гэта шчырая павага, другому светлая памяць. Пасля «Дзедзічаў» і «Зьніча» былі яшчэ «Краявід» з куды больш салідным і канцэптуальным часопісам «Дзядзінец». Калі будзе магчымасць – парадуем чытачоў электроннымі варыянтамі і таго часопіса.
Выпуск першы: Змест. Уступ Юзіка; Ці добра вы ведаеце гісторыю свайго горада?; Наша справа сьвятая. Інтэрв’ю са старшынёй ГКМЗ «Дзедзічы» Янам Лялевічам; Андрэй Вашкевіч, Сымбаль дзяржавы; Сяржук Кузьняцоў, ВКЛ – дзяржава беларусаў ці летувісаў; Гарадзеншчына на старонках старога друку, Гарадзенскаму цэху рыбакоў – 300 гадоў; Наш каляндар; Нашая віктарына, досьціпы, крыжаванка.
Выпуск другі: Змест. Паважанае спадарства…; Зьніч; Андрэй Гецэвіч. Іўе – цэнтар рэфармацыйнага руху; Андрэй Вашкевіч, БНР у Горадні; Мірскае паўстаньне; Андрэй Мялешка, Маркі Гарадзеншчыны; Штыкетнік, нашая віктарына.
Выпуск трэці: Змест. Мінавала лета…; «Дзедзічы» ў экспедыцыі; Андрэй Ганчар, Імёны нашых продкаў; Вячаслаў Жукаў, Праблема вызначэньня дэфініцыі «Замак»; Міхал Баліньскі, Мястэчка Ліда; Верасень 1939 г: вызваленьне ці акупацыя?; Штыкетнік, наша віктарына.
Выпуск трэці: Змест. «Зьніч крыжовых дарог»; Мікалай Ратабыльскі, Паміж мітам і рэчаіснасьцю; Вячаслаў Жукаў, Праблема вызначэньня дэфініцыі «Замак»; Андрэй Борка, Гістарычны нарыс мястэчка Радунь; Фотаздымак з гісторыяй або гісторыя з фотаздымкам; Горадзеншчына на старонкай старой прэсы.
|
